Het begon ermee dat Hank heel graag het beeld Pluto en Proserpina van Bernini wilde zien. Dat is een marmeren sculptuur door Gianlorenzo Bernini dat hij tussen 1621 en 1622 maakte. Bernini was toen slechts 23 jaar oud. Het beeld laat zien hoe Pluto de jonge Proserpina meeneemt naar de onderwereld. Ook de driekoppige waakhond van de onderwereld, Cerberus, staat op het beeld dat een voorbeeld is van barok en laat zien hoe marmer vlees wordt. De anatomie is perfect. De handen van Pluto drukken in het vlees van Proserpina. Een traan rolt over haar wang. Het is ongelooflijk wat iemand op die leeftijd in die tijd kon maken.
We bedachten dat je gewoon door moet pakken als je wat wilt, anders komt het er nooit van. Aafke vond vluchten en een mooie en betaalbare AirBnb en toen hadden we ineens geboekt. We boekten vooraf al een timeslot voor de Galleria Borghese waar het beeld van Bernini staat. We kwamen op zondagavond in Rome aan, de Galleria is op maandag gesloten dus reserveerden we het eerste tijdslot voor de dinsdag: van 9-11 uur. We reserveerden voor maandagochtend vast een fietsexcursie bij Baja bikes. Dit was ons destijds in Athene ook erg goed bevallen. Zo krijg je alvast een eerste indruk waarna je je wat makkelijker kunt oriënteren. Voor Hank was het beeld van Bernini het hoofddoel van Rome. De rest was bonus, maar daarmee niet minder interessant.
Zondag 18 januari 2026
Anke haalde ons ’s ochtends op uit Wanneperveen en reed met Yerke door naar Berghuizen. We reden vanaf Meppel op een meermanskaart tijdens daluren naar Rotterdam CS. Wegens werk aan het spoor reden we een omweg via Almere. Onderweg ging meteen al de rits van onze rode handbagage stuk. Het was een rugzakje van ome Ali, naar voorbeeld van de handige tas van de Decatlon. Gelukkig hadden we ook een ANWB opfrommel rugzakje mee. We hebben die handbagage dus overgepakt en de rode rugzak in de prullenbak van de trein achtergelaten. We hadden nog even gedacht om die in een prullenbak op Utrecht te stoppen, naar we zagen het al voor ons hoe Utrecht CC ontruimd werd omdat op bewakingscamera’s was gezien hoe iemand een rugzak achter liet. Dan maar zo.
In Rotterdam konden we al na een paar minuten de bus naar Rotterdam / Den Haag Airport pakken. Ondertussen keken we het EK shorttrack op de mobiel. Nederland deed het goed. We waren maar zo door de security, maakten verbinding met de luchthaven wifi en keken verder shorttrack. Omdat Hank ons rolkoffertje cabinebagage tot max. 10 kilo op naam had staan, had hij priority boarding. Aafke zat al snel naast hem. We misten net de finale van de 500 meter dames (1, 2 en 3) en daarna dus ook de herenfinale relay (2e). Het toestel van Transavia zat voor pakweg 2/3 vol en vertrok stipt op tijd: 16.50 uur. We vlogen over België, Luxemburg, Duitsland en Zwitserland. In het donker zagen we de Alpen. Om 18.50 uur waren we bij de gate op Rome Fiumicino “Leonardo da Vinci” Airport. We hoefden niet te wachten op ruimbagage en volgden de gele bordjes naar de treinen.
Het vliegveld heeft een directe treinverbinding met het centraal station van Rome: Roma Termini. In een half uurtje brengt de Leonardo Express je naar het centrum. Kaartjes kochten we bij de machine vlakbij de trein. We kochten twee keer een los kaartje omdat we op het scherm geen knopje konden vinden om er in één keer twee te bestellen. Een kaartje kostte € 14. Van 19.23 tot 19.53 bekeken we donker Rome door het treinraam. Weinig spectaculair. Rome Termini bleek een reusachtig, modern treinstation. Van daar af was het zo’n 800 á 900 meter lopen naar onze AirBnb. Een code opende de voordeur. Daarna stond je weer zo’n beetje buiten waar meerdere woonblokken achter elkaar stonden. Bij onze voordeur hingen drie sleutelkluisjes. De blauwe was voor ons, want we hadden de blauwe kamer, met eigen douche en toilet. De keuken werd gedeeld met de andere twee kamers. Hier hingen o.a. een blauwe, groene en paarse theedoek. Er was ook bestek in die drie kleuren. We hebben er alleen de koelkast gebruikt.
Dit bericht op Instagram bekijken
We besloten de tijd die we in Rome hadden volledig te benutten. We legden wat spulletjes op de plek en zijn gaan lopen. Eerst maar eens richting het Colosseum. Dat was een goede kilometer. Dat werd meer toen we het Colosseum op andere hoogtes gingen bekijken, er omheen liepen en langs het Forum Romanum een random route terug naar onze kamer vonden. Hank heeft bij het Colosseum verschillende mensen de tip gegeven hoe je bij een avondopname een tweede mobiel kunt gebruiken om de persoon bij te lichten die je voor het antieke bouwwerk op de foto zet. Natuurlijk gebruikten we dit trucje ook zelf. Een paar mannen in gladiator tenue wilden met Aafke op de foto. Daarna wilden ze geld zien. We hebben maar gezegd dat we alleen een card hadden, waarop ze ons wezen waar de ATM was. Koekoek! Op de terugweg zat er nog ergens een straatartiest op een elektrische viool te spelen, o.a. Wham met Careless Whisper. We vonden het bijzonder dat dit hier mag met zo’n volume. We hebben niks tegen straatmuzikanten maar die hoef je van ons niet al op 500 meter afstand te horen. Onderweg kochten we ook alvast voor €2 een koelkastmagneet van het Colosseum. Ondertussen had Hank stevige trek gekregen en Aafke totaal niet. Een simpel burgertje was op onze route niet te scoren. Hij heeft terug in de blauwe kamer een plak brood met kaas gegeten. Die hadden we over van de heenreis en in de koelkast gelegd. We hebben deze avond bijna 5,5 km. gelopen en sliepen prima.
Maandag 19 januari
We liepen mooi op tijd naar Baja bikes. We waren er te vroeg en liepen na het invullen van een formulier nog even langs het Colosseum en het Forum Romanum. We waren met zes personen: een jong stel uit Friesland, een moeder en dochter en wij. Onze gids was Lisa; geboren en getogen in Rome met een Italiaanse vader en Nederlandse moeder. Ze heeft kunstgeschiedenis gestudeerd en kon ons onderweg dus veel vertellen. De fietsen vonden we eerlijk gezegd een stuk minder dan eerder in Athene. Wiebelig, de banden konden beter opgepompt, kapotte bel, roest aan de spaken, een scheef zadel. Maar het volstond. Misschien zijn we extra kritisch omdat pa ook fietsenmaker was en met hart voor het materiaal fietsen verhuurde, en omdat we zelf goede fietsen hebben waar we zuinig op zijn. Als eerste fietsten we langs het vlakbij gelegen Colosseum. Dat bleek dankzij zware slavenarbeid in 8 jaar gebouwd. We hebben op onze route van ruim 10 km. veel gezien. Hank’s Strava track mist een stukje. De autopauze bij de activiteit fietsen werkte beter op het Polar horloge dan het weer herstarten als je weer verder gaat. Inmiddels is die autopauze uitgeschakeld. Lisa wist mooi allerlei tussendoor straatjes waar je ongehinderd door kon fietsen. We stopten bij verschillende bezienswaardigheden en op allerlei pleinen. Soms bleef Lisa even bij de fietsen terwijl wij even de Spaanse trappen op gingen, naar de Trevifontein of naar het Pantheon liepen. We kregen uitleg en handige tips. Zo moet je meestal eerst betalen voor iets eetbaars en maken ze het dan klaar. Een ijssalon strak naast het Pantheon doet het andersom: ze maken eerst je ijsje klaar, en laten je dan €20 betalen. Daar zijn we dus niet ingetrapt. Lisa waarschuwde hiervoor. Er is een wet die voor heel Italië bepaalt wat een koffie mag kosten, zolang je die staand drinkt. Ga je zitten, dan betaal je ineens veel meer. Daarom zie je veel Italianen staand aan de bar hun koffie drinken. Wij ook, maar dat komt later.
Het Monumento a Vittorio Emanuele Il kent in de volksmond vele bijnamen, zoals de bruidstaart. Er staan twee wachten bij het graf van een onbekende soldaat. De wisseling van de wacht is elke vier uur maar schijnt niet zo spectaculair te zijn. Het standbeeld met het paard is zo groot, dat er rond de opening 25 man binnenin hebben gedineerd. De snor van de bronzen koning is 1.80 meter breed. De Spaanse trappen blijken in feite Frans. De kerk bovenaan is Frans. De trappen zijn door Frankrijk betaald. Het kunstwerk van het bootje met fontein onderaan, herdenkt een zware overstroming van eeuwen geleden, toen er 3 meter water in de stad stond. Toen dat was weg getrokken, was er hier (of elders?) een vergelijkbaar bootje op straat achtergebleven. De Trevi fontein, ook door Bernini, wordt elke maandagochtend leeg gemaakt. Er wordt dan pakweg € 4000 aan muntjes opgevist dat o.a. wordt gebruikt voor het onderhoud. Daarom is er ook ’s nachts extra toezicht op de fontein. Mensen die op een warme zomerdag denken verkoeling in de fontein te zoeken, riskeren een boete van pakweg € 1000. Een muntje gooi je met je rug naar de fontein met je rechterhand over je linker schouder. Met één muntje kom je ooit terug in Rome. Met twee muntjes vind je er de liefde van je leven. Drie muntjes leiden tot scheiding. Helaas konden wij geen muntje in de fontein gooien, want het was maandagochtend. De fontein stond leeg. Piazza (plein) Navano heeft de vorm van het stadion dat hier in de oudheid stond. Woningen hebben restanten van dat oude stadion als fundament. Het is mogelijk het mooiste plein van Rome, met drie fonteinen. Eén fontein van Bernini staat voor een kerk die door een concurrent beeldhouwer is gedecoreerd. De fontein heeft vier personen. Twee kijken van de kerk weg. De andere twee kijken niet naar de kerk. Eén figuur heeft zelfs de arm uitgestrekt waarbij de hand het zicht op de kerk ontneemt. Op de kerk zelf staat een marmeren dame, van de andere kunstenaar dus, die de blik afwendt van de fontein. Kleutergedrag bestond toen ook al.
Na de fietstocht bedankten we Lisa en gingen we te voet een paar dingen beter bekijken. We liepen ruim 10 kilometer. Ook hier mist een klein stukje track op Strava. Toen we bij de Piaza Navano onder de grond restanten van het oude stadion gingen bekijken, had Hank het horloge even gepauzeerd. Weer bovengronds heeft hij hem iets te laat weer aan gezet, maar we liepen we een redelijk rechte lijn dus veel zal het niet schelen. De Trevi fontein stroomde inmiddels weer maar je kon er niet aan het water staan. Ze waren blijkbaar nog niet klaar. De muntjes bleven in de broekzak.
Dit bericht op Instagram bekijken
Bij het Pantheon keek Hank op de mobiel naar online tickets. Die waren best duur en we moesten een uur wachten op het tijdslot. Dan maar niet. De rij rechts was misschien een half uur wachten. Toen kregen we door dat er links een veel kortere rij stond. Je moest daar dan wel contant betalen. De €5 per persoon was een stuk minder dan online werd gevraagd en binnen twee minuten stonden we binnen. Lisa had verteld dat het open dak als “oog van de goden” bedacht was, maar waarschijnlijk ook in de oudheid de dakconstructie mogelijk maakte. Na het bezoek aan het Pantheon aten we pizza in een klein restaurantje dat ons tijdens de fietstocht al was opgevallen. Lekker, maar eerlijk gezegd had ‘ ie wel iets warmer gemogen.
Op Piazza Fiori heb je elke dag markt. Aan dit plein voor de verandering geen kerk, en dat is begrijpelijk. Op het midden van het het plein staat een standbeeld van de filosoof Giordano Bruno die hier in 1600 op de brandstapel eindigde omdat hij dingen verkondigde die in strijd waren met de leer van de kerk maar wel correct waren. We kochten op de markt drie zakken zeer kleurrijke pasta als souvenir voor onszelf en de kinderen. Piazza Navona heeft nog steeds de vorm van het stadion dat keizer Domenziano heeft laten aanleggen. Hij organiseerde er Spelen naar Olympisch voorbeeld. Ook dichtkunst was een discipline. Omdat het was gaan regenen, besloten we het Stadio di Domenziano te bezoeken. Hoe dieper je in Rome onder de grond gaat, hoe oudere restanten van gebrouwen je tegen komt. Hier zagen we muren en trappen van het stadion uit de oudheid. Toen we weer buiten kwamen, was het ergste van de bui voorbij. Het is grappig dat allerlei straatverkopers je ineens paraplu’s en regenponcho’s aanbieden. Overdag zijn dat ook vaak selfiesticks en aan het einde van de dag, als iedereen angstig naar het batterijpercentage van de mobiel kijkt, dan zijn het ineens opgeladen powerbanks.
Op onze wandeling kozen we soms voor hoofdstraten en soms voor rustige binnendoorstraatjes. We liepen een winkel vol badeendje binnen en proefden verschillende soorten limoncello. We kochten een flesje van 100 ml. Die kan door de security voor de terugvlucht. We liepen een deel van de terugweg heerlijk rustig op het wandelpad langs de Tiber. Links de rivier. Rechts een hoge muur. Na even bijkomen in onze kamer, vonden we in de buurt een simpel restaurantje. Aafke at er een lasagne. Hank had meer zin in een kipburger met een bordje patat. We hadden immers ’s middags ook al pizza gehad. Net op de kamer, kregen we een berichtje van een oude bekende die niet perse met naam en toenaam in de blog hoeft. Hij bleek op een paar honderd meter van ons in een café te zitten om een afspraak van later die avond voor te bereiden. Natuurlijk dronken we samen een glas met een raar soort cola (Chinotto). Daarna hebben we weer heel prima geslapen; moe van alle indrukken.
Dinsdag 20 januari
Dit was de dag van Bernini; aanleiding van ons bezoek aan Rome. De Galleria Borghese was 2,7 kilometer lopen. Zoals wij zijn, waren we er weer mooi op tijd. Na een heel klein rondje door het park bij de villa, zagen we de voordeur open gaan. Hoewel het nog geen 9 uur was, besloten we binnen in de rij te gaan staan. Hank wilde vooral dolgraag het beeld van Pluto en Proserpina zien en kunnen fotograferen voordat daar hordes mensen omheen stonden. Alles wat groter was dan een handtasje moest afgegeven bij de garderobe. Daarna stonden we als eerste in de rij voor de toegangscontrole. Stipt om 9 uur werden onze tickets gescand. We kregen elk een rode sticker op de kleding om te laten zien dat we van het eerste tijdslot waren. Hank vroeg meteen hoe hij het snelst bij het beeld kwam. Dat was meteen de trap op links, in zaal 3. Daar stond echter een dame die vertelde dat we de route moesten volgen via de bovenverdieping. We mochten de zaal niet in omdat er nog geen beveiliger was. Boven was echter niet echt een route. Je moest gewoon weer de trap naar beneden nemen, want Hank deed zonder boven iets te hebben bekeken. Hij kon nu wel de zaal in maar was er niet de eerste. Eerlijk gezegd was hij hier best een beetje pissed over. Je komt voor dit beeld naar Rome, kiest het eerste tijdslot, gaat als eerste in de rij staan…. Laat haar dan zeggen dat je een minuutje op de beveiliger kunt wachten. Gelukkig waren er zo vroeg genoeg momenten om het beeld op foto en ook een videootje te kunnen zetten zonder mensen er omheen. Dat werd aan het einde van ons tijdslot al moeilijker, omdat er vanaf 10 uur nieuwe groepen binnen kwamen.
Toen Hank ontdekte dat de camera om onduidelijke redenen niet op de AWB (automatische witbalans) stond, heeft hij dat veranderd en alle foto’s nog een keer gemaakt. Het beeld van Apollo en Daphne was ook prachtig, evenals vele andere beelden, schilderijen en zeker niet te vergeten: plafondschilderingen. Veel vrouwelijk schoon, macht en religie en nog twee goudkleurige beelden in een tijdelijke expositie “Zanzibar”. Pas aan het einde van ons bezoek zagen we het bijzondere systeem van de garderobe. Ons afgiftebewijs werd gescand waarna er allemaal tassen, hangend aan een rails, langs kwamen tot de rail stopte met de tas waarin onze spullen zaten. Hank was zijn rode stickertje ergens in de Galleria verloren. Aafke plakte het hare naast alle andere op een bankje in het park. We hadden trouwens ook nog een koelkastmagneet van Pluto en Proserpina gekocht. Een mooi boek vonden we te zwaar om de hele middag mee te dragen. We fotografeerden wel het ISBN nummer.
Dit bericht op Instagram bekijken
Daarna werd het tijd om een toeristische route terug te lopen. We maakten nog snel een fotootje bij een sinaasappelboom in een hofje naast de villa. Daarna wilde Aafke graag langs een meertje lopen. Na wat achteraf een omweg bleek, zagen we een grote vijver naast een oude tempel. Aafke wilde doorlopen maar daarvoor had Hank deze omweg niet gelopen. We huurden er dus voor 20 minuten een roeibootje. Het is weer eens wat anders om in Rome te doen. Op zich leverde dat wel leuke plaatjes op bij het oude tempeltje naast het water. Hank heeft ooit geleerd dat er altijd twee duimen ruimte moet zitten tussen twee roeispanen in een roeiboot. Dat wisten ze daar blijkbaar niet.
We liepen verder naar een uitzichtpunt over het Piazz del Popolo; het plein van het volk. Daar waren we de vorige dag nog over gefietst. Eenmaal beneden konden we de obelisk, eeuwen geleden mee genomen uit Egypte, wat beter bekijken. Er staan veel obelisken in Rome trouwens. Vlakbij het Pantheon haalden we een ijsje. Dat deden we natuurlijk niet bij die hele dure salon maar bij een andere, door Lisa tijdens de fietsexcursie aangeraden. Deze keer konden we bij de Trevi fontein wel naar beneden. We wierpen elk een muntje over onze schouder. De ware liefde vonden wij 39 jaar geleden al. Scheiden lijkt ons wat onwaarschijnlijk maar waarom zouden we het noodlot tarten? Elk één muntje volstond. Als het goed is, komen we dus terug in Rome.
Inmiddels hadden we wel zin in lunch. We vonden niet zo ver van de Trevi fontein een leuk restaurantje waar we ook onze mobiels mochten bijladen. Hank had de dubbele snellader in de jaszak zitten en we vonden een tafeltje naast een stopcontact. De gnocci was er echt heel erg lekker. We deden rustig aan. Daarvoor hoefden we ons niet schuldig te voelen want Aafke had geen klein flesje maar een literfles bubbeltjeswater gekregen. Toen we vertrokken, hadden we beide de mobiels flink bijgeladen.
We besloten hierna om de Tiber over te steken en aan de overkant naar een mooi uitzichtspunt boven de leuke wijk Trastevere te lopen. Lange trappen en de weg omhoog brachten ons daar. We hadden er inderdaad een mooi uitzicht over Rome. We dronken er staand een kopje koffie voor de wettelijk bepaalde maximumprijs van €1,30. Het was wel een minikopje trouwens. Een eindje verderop stond iemand met een mooie rode oldtimer Fiat 500 cabriolet. Die kon je huren voor een ritje. We zijn heel erg blij dat we die verleiding hebben weerstaan. Even later zagen we deze man in een bocht naast het autootje staan. Het rechterachterwiel lag er naast.
Weer terug aan de centrum-kant van de rivier wilde Aafke de trappen naar een soort kerk op lopen. Dat was naast het grote witte Monumento a Vittorio Emanuele Il, ofwel de bruidstaart. Bovenaan konden we echter vanwege een hek niet doorsteken naar een bordes van die bruidstaart. Een paar lange trappen later stonden we aan de andere kant van datzelfde hek. Ach, zo komen we wel aan onze hoogtemeters: de kuiten mooi getraind voor de wintersport die ook aanstaande is. We mochten op die bruidstaart niet meer gewoon de trappen af maar moesten een route bovenlangs en binnendoor naar de uitgang volgen. We hadden onderweg nog wel een mooi uitzicht richting Colosseum en besloten daar ook nog even langs te lopen. Het blijft een bijzondere plek, zeker nadat we nog vrij recent eindelijk eens de film Gladiator zagen. Na ca. 20,5 km. wandelen vanaf Villa Borghese kwamen we weer bij onze AirBnb aan. We aten op dezelfde plek als gister allebei een burger en deelden een patatje. Na de gnocci van eerder die dag, was dat wel even prima.
Hierna besloten we nog even een Ierse Pub vlakbij de AirBnb in te gaan. We namen elk een bescheiden biertje. Het was er gezellig met leuke muziek, tot die ineens verstomde en op alle schermen een Champions Leage wedstrijd verscheen. Gelukkig hadden we ons glas net leeg.
Woensdag 21 januari
Deze dag stond in het teken van het Vaticaan. Onze kennis had ons aangeboden om ons er kort rond te leiden voor hij aan het werk ging. Daardoor hebben we ongetwijfeld meer geleerd en gezien dan anders het geval was geweest. We liepen zo’n 6,5 kilometer naar het Sint Pieterplein, grotendeels over het wandelpad langs de Tiber. Omdat we zoals gebruikelijk te vroeg waren, namen we bij een koffietentje langs de toegangsweg een cappuccino. Staand aan de bar was die € 2,50. Waren we gaan zitten, dan was het €6 geweest. We kochten ook nog een koelkastmagneet van het Vaticaan met de paus er op. Daarna troffen we onze kennis bij de obelisk op het plein. We hopen dat we alle wetenswaardigheden hieronder een beetje degelijk samenvatten. Hij vertelde dat de eerste Christenen hier bijeenkwamen bij het graf van Petrus. Daar zijn steeds grotere kerken op gebouwd. De huidige Sint Pietersbasiliek is in feite de jongste kerk van Rome en de koepel bevindt zich precies boven dat graf van Petrus. Aan weerszijden van het plein staan kolommen in rijen van vier in een boog, alsof ze de wereld omarmen Vanaf een bepaald punt aan elke kant van het plein, op de grond aangegeven, verdwijnen de tweede, derde en vierde kolom in de hele rij exact achter de eerste. Het is allemaal door Bernini zo bedacht.
Het pausdom bestreek ooit een groot deel van Italië en bezat in een vrij recent verleden helemaal geen grondgebied. Het leek Mussolini publicitair wel handig om zijn electoraat te plezieren door de RK kerk een eigen grondgebied te geven. Sindsdien is Vaticaanstad een zelfstandige staat met een eigen bestuur, eigen euromunt, eigen postkantoor, eigen landcode voor telefonie en zelfs eigen apotheek waar iedereen op vertoon van een doktersrecept medicijnen kan afhalen, maar natuurlijk geen anticonceptie. Op de rand van het Vaticaan slapen veel daklozen. Er staat een mooi beeld van vluchtelingen op een boot, gebaseerd op een bijbeltekst die vrij vertaald inhoudt dat tussen allen die we verwelkomen, zich ook engelen bevinden. Klik hier voor meer info. Een hand van een persoon en de neus van een hondje glommen je tegemoet. Wij hebben die dan ook maar even aangeraakt. Het zal wel geluk brengen, net als bij het brons op de brug in Praag.
Elke woensdagochtend houdt de Paus audiëntie. Je kunt daar gratis kaartjes voor aanvragen. Vandaag was die audiëntie binnen. We zagen grote drommen mensen naar een pand naast het plein gaan. Hij zal ons wel niet gemist hebben. Om de basiliek in te mogen, moest je eerst door veiligheidspootjes. We hadden net verteld hoe ooit in de kerncentrale van Dodewaard de poortjes bleven afgaan bij Aafke, die als AMA studente eigenlijk helemaal niet mee hoorde met het gezelschap milieukunde studenten. Deze keer bleef het poortje afgaan bij Hank, totdat hij ook het horloge had afgedaan. We kregen daarna uitleg over de hergebruikte pilaren in de voorgevel en de kleinste, gouden, heilige deur in de voorgevel die alleen tijdens heilige jaren (om de 25 jaar) gebruikt wordt. Als gelovigen daar doorheen gaan, zijn ze vrij gescholden van morele schulden. Daarom komen tijdens zo’n jaar miljoenen extra mensen naar het Vaticaan. Tussen de heilige jaren in, is de deur van binnenuit dichtgemetseld. Vorige week liep het laatste heilig jaar af.
De basiliek zelf is immens groot. Ze hebben in het midden markeringen met namen staan van andere kathedralen op plekken waar die gezien vanaf de voordeur eindigen. Alle kleur in de basiliek is mozaïek. Alle schilderingen aan het plafond bestaan uit kleine steentjes. Verf komt er niet aan te pas. Een monument door Bernini markeert precies onder de koepel het graf van Petrus, twee verdiepingen lager. De vormen sluiten aan bij hergebruikte ornamenten aan de zijkant. Rechts staan beelden met, als we het goed hebben onthouden Maria Magdalena daarbij. Haar blote borsten zijn ooit met marmer bedekt. Sinds kort mogen ze toch weer getoond worden. We verlieten de basiliek en sloegen linksaf naar beneden. Daar was de ingang van de lagere verdieping: de “Grotto”. Langs graftombes van vorige pausen kwamen we langs een venster bij het graf van Petrus. Je zag de trappetjes van boven komen die we eerder van boven naar beneden zagen gaan. Het echte graf van Petrus was nog een verdieping lager. Aan het eind van deze passage gingen we een trap omhoog en stonden we weer in de basiliek, zo ongeveer onder de koepel. Boven zag je heel kleine mensjes lopen. Niet zozeer door hun postuur maar vanwege de afstand. Aafke wilde die koepel ook wel in. Hank griezelde het tegemoet. Hij heeft het niet zo op dit soort halfopen hoogtes.
Dit bericht op Instagram bekijken
We keken nog even met onze kennis bij de Zwitserse wacht, het postkantoor en de parfumerie. Het pauselijke geurtje was best lekker maar Aafke besloot het toch te laten voor wat het was. Daarna namen we afscheid en besloot Aafke de koepel op te gaan. We moesten opnieuw door de veiligheidscontrole wat dit keer probleemloos ging. We namen de zij-ingang beneden waar onze wegen zich scheidden. Aafke ging omhoog. Hank liep opnieuw langs de dode pausen en het venster bij het graf van Petrus en kwam weer in de basiliek uit. Hier heeft hij wat rond gehangen tot Aafke een klein uurtje later weer beneden was. Hierna vonden we het tijd om Vaticaanstad achter ons te laten en weer verder te kijken. Bij het oude pauselijke kasteel Sant Angelo staken we de Tiber over. In de stad hadden we niet echt een doel. We liepen willekeurig wat leuke straatjes door en besloten toen wat te gaan eten in Trastavere. Dat is een superleuk wijkje met leuke straatjes en veel restaurantjes, cafeetjes en terrasjes. Weer gingen we de Tiber over. We vonden een leuk plekje waar we vrij voordelig pizza aten en nog eventjes wat extra stroom in de mobiels stopten. Daarna liepen we via een omweg en nieuwe straatjes weer richting Colosseum.
Hier aangekomen bedachten we ons dat we toch eens binnenin dit monument wilden kijken. Bij de ticket office moest je je legitimeren omdat de kaartjes op naam kwamen te staan. Voordeel van Rome in januari is dat je binnen 10 minuten een kaartje hebt en daarna in twee minuten in het Colosseum staat. Het was inderdaad best bijzonder om hier ook van binnen te kijken en van bovenaf het ondergrondse gedeelte te zien. Bij de souvenirwinkel kochten we een leuk boek over de monumenten van Rome, toen en nu. We hadden van onze kennis gehoord dat er in het nieuwe metro station naast het Colosseum een expositie was, dus hebben we daar ook nog even gekeken. Vooral de film waarin dronebeelden van nu ingevuld worden met VR weergave van de situatie in de oudheid, vonden we heel bijzonder en verhelderend.
Hank had de GPS op zijn horloge na het Vaticaan bij het kasteel Sant Angelo weer gestart. Bij onze AirBnb aangekomen, stond de teller op 11,5 km. We deden even rustig aan en gingen daarna op zoek naar wat eetbaars. Toen pas ontdekten we dat het restaurantje schuin tegenover ons appartement op de hoek van de straat, nog geen 30 meter verderop, ook heel leuk leek. Hadden we dat maar eerder geweten, al was ons midweekje dan vast wel wat duurder uitgevallen.
Aafke bestelde er ravioli. Hank Saltimbocca (kalfsvlees). Rode wijn kwam in een stenen vaas. We kregen zo’n Suppli en wat brood vooraf. Het eten ws echt heel erg goed en het was er gezellig. De muur hing vol met beschreven bankbiljetten, servetjes en andere briefjes van eerdere bezoekers. Wij hadden niks mee, behalve de pasfoto van Aafke haar nieuwe rijbewijs die Hank in zijn portemonnee had. Toen vond Aafke ook nog een pasfoto van Hank in de hare. Omdat we het op een bepaalde manier niet fijn vonden dat iedereen zomaar onze pasfoto’s van de muur kon pakken, vroeg Hank de ober om de tape waarmee ook andere briefjes vast zaten. Hij kwam terug met een glas vol stiften en een schaar, met een rol tape er omheen. Ze waren dus voorbereid. We schreven nog even de datum op de pasfoto en Hank tekende een hartje op die van Aafke. Daarna verzegelden we de herinnering aan ons bezoek met een strook transparante tape. Toen we wilden afrekenen, kwam er eerst nog een fles limoncello met twee glaasjes op tafel te staan: “It’s free!” en inderdaad vonden we ‘m niet terug op de rekening. Wel voelden we allebei wel het effect van de wijn en limoncello toen we de straat weer overstaken. We zijn wat dat betreft ook niet echt veel gewend. We ruimden ons rolkoffertje in en zetten de wekker. Het was onze laatste avond in Rome.
Donderdag 22 januari
Om 05:50 uur gingen beide wekkers tegelijk. Douchen, aankleden, rolkoffertje dicht doen en het beddengoed even van bed afhalen zoals we altijd doen, en we waren klaar om te gaan. Op de eerste dag ontdekten we dat er twee sleutelsets in de la onder het tafeltje op de kamer lagen. Eén set hadden we steeds mee gehad en de set uit de sleutelkluisje hadden we meteen alweer terug in het kluisje gedaan. Dit als extra veiligheid om bij verlies of zakkenrollerij in ieder geval altijd weer terug in de AirBnb te kunnen komen. We herinneren ons nog Gran Canaria, twee maanden eerder, toen we tegen 3 uur ’s nachts zonder sleutels bij het hek van ons appartementencomplex stonden. Overigens is dat toen goed gekomen door terug te gaan naar de eerste bar van de avond waar Aafke contant had betaald uit hetzelfde vakje van Hank’s portemonnee waarin ook de sleutels zaten. We konden nu dus de deur openen, de sleutels terug leggen in de la en naar buiten gaan. Ongeveer 800 á 900 meter later stapten we Roma Termini binnen. Het was op de ticketautomaat even zoeken naar de juiste trein toen een mannetje ons vertelde dat we voor de Leonardo Express naar een andere automaat moesten. Hij hielp ons door het menu waarbij we wel even alert waren wat er allemaal in snel Italiaans gebeurde. Terwijl onze tickets geprint werden, hield hij zijn hand op voor koffie. Best slim van zo’n mannetje om zoekende toeristen te herkennen en te helpen voor een fooi. De €2 die Aafke hem gaf, vond hij wel wat weinig maar ja, koffie is maximaal € 1,30.
We wilden de Leonardo Express van 07.05 uur halen maar vertrokken al om 06.35. Op drukkere tijden rijdt deze trein elk kwartier. Op het vliegveld was het deze keer Aafke waarbij het poortje bij security keer op keer bleef afgaan. Het moet bijna wel de beugel in de bh geweest zijn, of men wilde haar erg graag fouilleren. In de tijd die we daarna moesten wachten, kon Hank het niet laten om toch nog even een fles limoncello te kopen. Hij maakt ook snel even een slideshow met een random indruk van Rome en stuurde die naar YouTube.
Bij de gate naast de onze liep een Italiaanse van rond de 25 druk en emotioneel bellend te ijsberen tot ze huilend ineen zakte. Ze zal haar vlucht wel gemist hebben. Sneu genoeg. Weer mocht Hank op wiens naam het rolkoffertje stond, priority boarden en kwam Aafke vlot daarna. Het toestel was iets voller dan op de heenvlucht maar de man die naast ons ging zitten, vond nog een lege rij om naast het raam te zitten.
Toen wij voor het eerst samen gingen vliegen, zat Hank altijd naast het raam omdat hij nog weinig gevlogen had, en Aafke met haar jaar in Texas veel vaker. Deze traditie is wat blijven hangen. Hank is ook veel meer bezig met het observeren van wat hij buiten ziet terwijl Aafke het uitzicht meer leuk vindt. Toch hebben we onderweg even van plek geruild. Vooral boven de Alpen hadden we een prachtig zonnig uitzicht op de besneeuwde bergen. Mensen aan de andere kant van het toestel konden Innsbrück mooi zien liggen. Wij helaas niet. Het Wipptal is bijna ons tweede thuis. We vlogen ook vlak langs Tübingen en hebben nog even naar Arianna gezwaaid. Op de mobiel konden we aardig goed zien waar we vlogen.
We landen voor de schematijd op Airport Rotterdam / Den Haag. Toen we op de bus stonden te wachten, wees iemand ons op een shuttlebus. Via deze bus en een stukje met de tram waren we sneller op Rotterdam CS. Nu we wisten hoe we uit gingen komen, kocht Aafke online een meermanskaart voor in de daluren. We moesten dan voor 16.00 uur in Meppel zijn maar dat zou rond 15.00 uur moeten lukken. We renden op Rotterdam CS naar het perron en wisten net de trein richting Gouda te halen. Daar konden we dan overstappen. Vanaf hier werd alles anders.
Staand in de volle trein, ontdekte Aafke in de NS app dat er na Amersfoort een defecte trein stond. We konden vanaf Gouda richting De Haag en dan via Amsterdam maar dat was erg om en we zouden dan zeker niet binnen de daluren blijven. We besloten eerst maar te blijven zitten (staan) tot Utrecht CS, zeker nadat iemand naast ons zei dat er nog wel treinen van Amersfoort richting Zwolle gingen, maar niet volgens schema. In Utrecht gingen we weer hardlopend naar de volgende trein, maar die bleek uit te vallen. Over een half uur zou de volgende gaan. Daar hadden we echter niet veel vertrouwen in. Daarom kozen we ervoor om, weer hardlopend, het boemeltje naar Almere Centrum te halen. Die moest onderweg nog een paar minuten wachten om een andere trein voorrang te verlenen. Waarschijnlijk was dat de trein die we na Almere wilden hebben. We hadden in Almere tijd om even een lekker warm frikandellenbroodje te kopen en moesten daarna nog 20 minuten op een koud perron wachten. In Rome was het rond 12 – 15 graden. Hier rond het vriespunt. De volgende trein reed als intercity door naar Meppel. Daar zouden we om 16.04 arriveren. We appten Kars of die ons wilde oppikken en naar Wanneperveen brengen. Onze hoop dat er in die 4 minuten spitsuur geen kaartjescontrole was, werd waarheid. We hebben dus 4 minuten zwart gereden. Niet onze schuld trouwens.
Kars had Yerke en zijn spulletjes al mee in de auto. Die was de afgelopen dagen behoorlijk uit zijn humeur geweest dus daar moeten we nog wat op bedenken. Kooikers hebben een bijzonder karakter maar tot dusver is oppas tijdens vakanties altijd redelijk goed gegaan. De verwarming had Hank ergens bij Utrecht al via de app omhoog gedaan. We hadden weinig bagage mee naar Rome dus dat was snel opgeruimd. We aten lekker simpel en snel bruine bonen met spek, liepen met Yerke naar Jansma om even de sleutel van de Golf op te halen die door Roderick van nieuwe olie was voorzien. In de brievenbus bevindt die sleutel zich te dicht bij de auto waardoor het batterijtje leegloopt en iedereen de auto keyless kan openen. Toen gingen we heerlijk in bad met badzout tegen stijve spieren. Opgeteld hebben we in een paar dagen ruim 80 kilometer door Rome gelopen en ruim 10 km. gefietst. We dronken in bad een glaasje van het kleine flesje limoncello om deze dagen af te sluiten. Toen Aafke in bad in slaap viel, zijn we maar naar bed gegaan.
Samenvattend, opvallend en tips:
We hebben een heerlijke paar dagen in een bijzondere stad doorgebracht. Dit soort dingen moeten we vaker doen, zo er even tussenuit. Natuurlijk valt er veel meer te ontdekken en toch denken we dat wij in die paar dagen vreselijk veel gezien en gedaan hebben.
Een paar losse dingetjes die ons opvielen:
- De waslijntjes van de verdiepingen boven ons appartement. Het bestaat echt; met van die katrolletje vanuit het raam de was buiten ophangen en de waslijn steeds opschuiven.
- De vele, vele mini-autootjes. Smart, XEV YoYo, Fiat Topolino, Citroen Ami als tweepersoons wagentjes en de Renault Twizy eenpersoons. Vaak overdwars met drie naast elkaar geparkeerd op één parkeervak. Onze Panda voelt meteen een stuk groter dan voorheen, laat staan de Golf. Ook veel scooters natuurlijk, maar ook wel superdeluxe BMW’s, Mercedessen, Maserati’s, vooral in diplomatenwijken. Elk land heeft hier meerdere ambassades: voor Italië, voor Vaticaanstad en voor de Verenigde Naties.
- We zagen ook veel elektrische stepjes. We hebben ons er verder niet in verdiept omdat wandelen ons prima af gaat. Wel vroegen we ons af hoe die stepjes opgeladen worden en wie zich bekommert om eenzame stepjes die we op de gekste plaatsen zagen staan.
- Politie was zeer zichtbaar aanwezig; als carabinieri, polizia en in meer vormen. Op sommige plekken stonden tentjes met steeds twee zwaarbewapende militairen die de omgeving in de gaten hielden. Dit zou je een onveilig gevoel kunnen geven maar wij hebben dat geen moment gekend.
- Wij weten nooit zo goed wat we aan moeten met bedelaars. Zo’n oud vrouwtje, gezicht afgewend en dan een beker voor je neus houden. Is ze echt zielig? Of is het toneel en rijdt de bedelaarsbende aan het eind van de dag met de Mercedes naar huis? Ook zijn we een paar keer aangesproken waarbij we gewoon deden of we niks hoorden. “Nice shoes, where are you from? England?” We hebben geen behoefte in een gesprek dat ons in een tourist trap doet belanden.
- Wel zagen we vooral tussen grofweg onze AirBnb en het Colosseum verschillende auto’s met ingetikte ramen en plekken waar glas van autoruiten langs de stoep lag. Soms niet eens bijzondere auto’s met een stuurslot. Er is dus zeker wel criminaliteit in Rome. Het aantal krassen en deuken op auto’s is ook behoorlijk meer dan wij hier gewend zijn. Je ziet vaak parkeersituaties waarbij wij ons afvragen hoe iemand daar ooit nog weg komt.
- Rome ligt dicht bij zee. Je ziet dan ook veel zeemeeuwen, maar ook veel grote parkieten. Het lijkt Den Haag wel.
- De vier andere Nederlanders van de fietsexcursie en onze kennis waren de enige die we tijdens ons verblijf in Rome opgemerkt hebben. We hebben veel nationaliteiten ontmoet, maar we leken we bijna de enige Nederlanders in Rome. Eigenlijk wel lekker. Januari is sowieso een rustige maand. Ons is het erg goed bevallen. Wij moeten er niet aan denken om in een snikhete zomer en overvolle stad Rome te verkennen. Het weer was ons prima.
- Zo’n fietsexcursie is een mooi begin van een verblijf in een grote stad. We ontdekten dat toen we zonder enige inhoudelijke voorbereiding in Athene belandden. Rome bevestigt dat. Het ANWB reisgidsje dat we vooraf kochten, is vooral achteraf leuk lezen. Vooraf heb je nergens een beeld bij.
- Een algemene tip rond vliegreizen is dat een klein flesje Karvan Go geconcentreerde ranja gewoon in de handbagage mee mag door de security van het vliegveld. Lege bidons ook en eenmaal achter de security is altijd wel water. Zo kun je lekkere ranja meenemen het vliegtuig in. Het water in Rome is trouwens prima te drinken dus je hoeft geen flessen te kopen.
- Ons appartement vonden we via AirBnb. We hadden een eigen douche en wc en er was een gezamenlijke keuken. Aan de wand hingen toast, jam, thee e.d. voor het eerste ontbijt. Dat ontdekten we pas bij vertrek. LINK NAAR DE AIRBNB
- Schuin tegenover de AirBnb, op de straathoek ontdekten we veel te laat een heel goed, betaalbaar en gezellig restaurantje. We zaten er rechts achterin de hoek. Kijk maar of je onze pasfoto’s nog kunt binden. LINK NAAR HET RESTAURANTJE
Dit bericht op Instagram bekijken
Wat wij zoal bezocht hebben:
- Fietsexcursie via Baja Bikes. Aanrader voor een eerste indruk en oriëntatie.
- Colosseum, ’s avonds, overdag, rondom en van binnen. Bezoek vooral ook de expo in het metrostation (niet treinstation).
- Forum Romanum. Hier zijn we vooral langs gelopen. We hebben wel goed gekeken maar kozen niet voor een entree omdat we iets vergelijkbaars al in Athene hebben gezien.
- Vaticaanstad, Sint Pietersbasiliek. Mede dankzij onze kennis een mooie ochtend. Vergeet niet door die “Grotto” onderlangs te lopen en volgens Aafke is die koepel de moeite waard. De musea van het Vaticaan hebben we niet bezocht. Je moet dat vroeg reserveren, het is kostbaar, er zijn veel onduidelijke boekingssites en in de Sixtijnse kapel mag je niet fotograferen.
- Galleria Borghese was de aanleiding van ons bezoek aan Rome. Reserveer een vroeg tijdslot. Dit is echt de moeite waard.
- Villa Borghese Park. Mooi om eens door te lopen met roeivijver naast een tempel en mooi uitzicht over Piazza del Popolo.
- Piazza del Popolo met origineel uit Egypte ontvoerde obelisk.
- Het Pantheon: de kerk met het open koepeldak. Kies de kortere rij links en betaal contant.
- De Trevifontein. Wordt geleegd op maandagochtend. Muntjes gooi je met je rug naar de fontein met je rechterhand over je linkerschouder. Eén muntje om nog een keer terug te komen naar Rome. Twee om er je ware liefde te ontmoeten. Drie resulteert in scheiding. Kies verstandig!
- Piazza Navona: wellicht het mooiste plein van Rome met drie fonteinen en in de vorm van het stadion uit de oudheid. Let op de beelden van Bernini die niet naar de kerk willen kijken en de marmeren dame op de kerk die wegkijkt van de fontein.
- Spaanse trappen. Eigenlijk van Frankrijk. Loop ze omhoog voor een mooi uitzicht en bekijk de fontein in het bootje dat aan een overstroming van lang geleden herinnert.
- Trastevere; een leuk wijkje met eigen karakter aan de overkant van de Tiber. Veel bars, restaurantjes en terrasjes. Doen! Boven Trastevere mooie uitzichtpunten over Rome.
- Monumento a Vittorio Emanuele Il. De bruidstaart. Loop de trappen op, geniet van het uitzicht en volg de route door het gebouw naar de uitgang.
- Wandelpaden langs de Tiber. De ene kant water. De andere kant door een hoge muur afgescheiden van alle drukte.
- Piazza Campo de Fiori is een plein waar elke dag markt is. Met standbeeld van de door de kerk verbande filosoof Giordano Bruno.
- Talrijke steegjes en straatjes. Durf eens buiten de drukke hoofdroutes te gaan en een stukje binnendoor te pakken.
Dank je Rome. Er ligt van elk van ons één muntje in de Trevifontein. Wie weet komen we nog eens terug om dit lijstje aan te vullen.
- Volledig foto-album op Facebook (friends only)
- TERUG NAAR BLOGMENU